Orvati movafagh Akbar

تحقیقات زیادی در مورد آموزه‌های امام علی علیه‌السلام صورت گرفته است، ولی تحقیقی در مورد مثبت‌اندیشی در آموزه-های امیرمؤمنان (علیه السلام)، با تاکید بر خودباوری کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. چون مثبت‌اندیشی و خودباوری دو مفهوم مرتبط و مکمل هستند که به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کنند. مثبت‌اندیشی به معنای داشتن نگرشی خوش‌بینانه به زندگی و موقعیت‌هاست که در نهایت به خودباوری یا اعتقاد به توانمندی‌ها و ارزشمندی خود منجر می‌شود. در واقع مثبت‌اندیشی و خودباوری برای سلامتی جسمی و روانی، افزایش اعتمادبه‌نفس، موفقیت در کار و روابط اجتماعی، و دستیابی به اهداف ضروری هستند؛ آن‌ها با ایجاد دیدگاهی امیدوارانه، افزایش انگیزه و تاب‌آوری در برابر مشکلات، به فرد کمک می‌کنند تا بهترین نسخه خود باشد و زندگی رضایت‌بخش‌تری را تجربه کند. از طرف دیگر آموزه‌های امیرمومنان(سلام الله علیه) منبعی قابل اتکا در زمینه مثبت‌اندیشی و خودباوری بوده که افقی نو را در زمینه مثبت‌اندیشی و خودباوری ارائه می-دهد که همین امر موجب ضروت و اهمیت تحقیق می شود. از این رو محقق در این تحقیق درصد است با روش توصیفی- تحلیلی و جمع آوری کتابخانه‌ای، به این سوال مبنی بر این که مثبت‌اندیشی دارای چه ساحت‌هایی درآموزه‌های امیرمؤمنان(علیه السلام) بوده و خودباوری چه جایگاهی در این عرصه دارد؟ پاسخ مناسبی بدهد. بدین روی هدف اصلی این تحقیق تبیین جایگاه، اهمیت، ساحت، گونه، نتایج و موانع مثبت‌اندیشی در آموزه‌های امام علی علیه السلام است. بدین روی یافته های تحقیق نشان می دهد که مثبت‌اندیشی در اسلام جایگاه ویژه‌ای دارد و در آیات و روایات به آن تاکید شده است. قرآن و احادیث، انسان را به خوش‌بینی، خودباوری، امیدواری و نگاه مثبت به زندگی تشویق می‌کنند و این رویکرد می‌تواند در رسیدن به موفقیت و سعادت فرد و جامعه مؤثر باشد. در واقع مثبت‌اندیشی می‌تواند در بهبود کیفیت زندگی و رسیدن به موفقیت و سعادت فرد و جامعه مؤثر باشد. همچنین باید گفت: مثبت‌اندیشی و خودباوری دو مفهوم مرتبط هستند که با یکدیگر همبستگی دوسویه دارند. مثبت‌اندیشی به عنوان یک نگرش و باور مثبت به خود و توانایی‌ها، به افزایش خودباوری کمک می‌کند. در مقابل، خودباوری قوی، زمینه را برای مثبت‌اندیشی و موفقیت‌های بیشتر فراهم می‌کند. از این رو مثبت‌اندیشی در آموزه‌های امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) با تأکید بر خودباوری، به معنای اعتماد به نفس و توانایی‌های درونی در پرتو ایمان به خداوند و عمل صالح است. این مفهوم در سخنان آن حضرت به وضوح دیده می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با نگاهی امیدوارانه به آینده و با تکیه بر قدرت الهی، در مسیر تکامل گام برداشت. امیرالمؤمنین (ع) در سخنان خود، انسان را به شناخت توانایی‌های درونی و استعدادهایش فرا می‌خوانند. ایشان معتقدند که هر انسانی ظرفیت‌های بالقوه‌ای دارد که با تلاش و خودباوری می‌توان آن‌ها را شکوفا کرد. خودباوری در آموزه‌های حضرت علی (ع) به معنای اعتماد به نفس در پرتو ایمان به خداوند است. این اعتماد به نفس، انسان را از وابستگی به دیگران و از ترس از شکست نجات می‌دهد و او را به سوی پیشرفت و تعالی سوق می‌دهد. بدین روی مثبت‌اندیشی در آموزه‌های ایشان با تقویت اراده و عزم راسخ همراه است. با این رویکرد، انسان می‌تواند در مواجهه با مشکلات و سختی‌ها، ناامید نشود و با عزمی راسخ به تلاش برای رسیدن به اهداف خود ادامه دهد. مثبت‌اندیشی در کلام ایشان با امیدواری به آینده و رحمت الهی همراه است. این امیدواری، انسان را از نگرانی‌ها و اضطراب‌های بی‌مورد دور می‌کند و او را به سوی آینده‌ای روشن و امیدوارانه سوق می‌دهد. نوآوری تحقیق نشان می دهد که مثبت‌اندیشی و خودباوری ارتباط تنگاتنگی با هم دارند؛ دیدگاه مثبت به کشف و پرورش توانایی‌های فردی کمک می‌کند و خودباوری باعث افزایش اعتماد به نفس می‌شود که این دو در کنار هم، موفقیت و رشد فردی و اجتماعی را به ارمغان می‌آورند.

نهج‌البلاغه و معارف بلند آن ساحتی اخلاقی و تربیتی دارد و تمام گفتار امام علی (ع) در صحنه‌های مختلف بر محوریت اخلاق و تعقل استوار است. امام (ع)، در تمام عرصه‌های زندگی همواره به انجام تکلیف و اجرای حق و عدالت، توجه داشتند و هیچگاه برای رسیدن به اهداف متعالی از ابزار و روش های غیر دینی و غیر اخلاقی استفاده نکردند. امام علی (ع) اخلاقیات نیک و شایسته را تنها چیزی می دانند که باید بر آن ایستاد و تعصب ورزید و از آن عدول نکرد. در طول تاریخ، مکاتب و دیدگاههای متنوعی از سوی اندیشمندان و فیلسوفان شرق و غرب در حوزه فلسفۀ اخلاق پدید آمده است و بسیاری از فیلسوفان، از روزگار یونان باستان تا عصر حاضر، همواره کوشیده اند تا متناسب با مبانی فکری و فلسفی خود، دیدگاه اخلاقی خاصی را ارائه دهند. اخلاق هنجاری، رویکردی در اخلاق است که پایه ای ترین احکام اخلاقی درباره درست و نادرست را شناسایی و تبیین میکند. تا از این طریق، فرد بداند چه کاری برای او از لحاظ اخلاقی درست است و به هنگام تعارضات اخلاقی چگونه باید عمل کند. با توجه به ارزشمندی افعال مسائل و برای اخلاقی انسان و انسان اینکه برای رسیدن به کمال، نیازمند یک نظام ارزشی و مجموعهای از بایدها و نبایدهای اخلاقی صاحبت، اس نظران اخلاق هنجاری، معیارهایی را برای تعیین و تشخیص این ارزشها بیان کرده اند. البته همواره در این حوزه اختلاف وجود نظر داشته است، از این رو، با توجه به معیاری که برای تعیین خوب و بد ارائه شده، اخلاق هنجاری به دو دسته نظریات وظیفه گرا و غایت‌گرا یا قابل تقسیم است. مکتب وظیفه گرای اخلاقی، از جمله نظریات اخلاق هنجاری است که به ویژگی های خاصی از خود عمل و انجام تکلیف، بدون توجه به نتایج آن اهمیت می دهد. با بررسی در متن نهج البلاغه، گزاره‌های متعددی دلالت بر وظیفه گرایی اخلاق در مکتب اخلاقی امام علی ع، دارد. شاخص‌های وظیفه‌گرایی، در مکتب اخلاقی امام علی (ع) عبارت از توجه به قاعده ی زرین، پاسداشت پایبندی به کیفیت استخدام وسیله، وجود قواعد مطلق اخلاقی (صداقت، وفای به عهد، امانت داری)، اصل عدالت و اصل حق گرایی است. امام علی ع در اخلاق وظیفه گرا، هیچگاه تکلیف و حق را فدای سود و منفعت مادی نکردند. پاسداشت پایبندی به کیفیت استخدام وسیله، درمکتب اخلاقی امام (ع)، از جمله دلایلی است که منجر به رد یکی از ویژگی‌های نظریه‌ی سودگرایی (هدف وسیله را توجیه می کند) می شود. قواعد مطلق اخلاقی از دیدگاه نهج البلاغه، عبارت از صداقت، وفای به عهد و امانتداری است. با وجود همگامی و ملازمت اصل حق و اصل عدالت در مکتب اخلاقی امام علی (ع)، عدالت با تمام لوازمش، اصلی مادر در نهج البلاغه است، اما این اصل، در خدمت اصل حق گرایی است بدین معنا که تا حق در تمام ابعاد و معانی اش تحقق نیابد، اصل عدالت کارآیی ندارد. شاخص‌های غایت گرایی، در مکتب اخلاقی امام علی (ع)، عبارت از وجود رابطه بین هست ها و بایدهای اخلاقی، ثمرات مترتب بر اعمال مالک وجوب و ضرورت آن اعمال، آخرت گرایی که شامل وجود مرگ در نظام خلقت، حسابرسی و وجود ثواب و عقاب برای اعمال است. هدفداری و غایتمندی، یکی از قوانین حاکم بر نظام آفرینش است که نظام خلقت و موجودات جهان با یک تدبیر حکیمانه، به سمت یک مقصد غایی در حال حرکت هستند. این باور به معاد درجهت دهی به اعمال و بررسی نتایج رفتار انسان نقش به سزایی داراست. امام علی (ع)، با بیان هست ها و حقایق وجودی انسان در دو بعد جسمانی و روحانی، بایدهای و نبایدهای اخلاقی نشات گرفته از این هست ها را در موارد متعددی از نهج‌البلاغه بیان نموده اند. با توجه به اهمیت نتایج یک عمل در دیدگاه نهج‌البلاغه، مقوله حسابرسی و وجود ثواب و عقاب معنا می یابد. از آنجا که میل به جاودانگی، به طور فطری در وجود انسان‌ها به ودیعت گذاشته شده است، توجه به یاد مرگ، به عنوان غایت زندگی در دنیا و پلی به سوی آخرت، نقش مهمی در سنجش اعمال انسان دارا است.

شناخت حقیقت انسان در عرفان اسلامی، دریچه‌ای به سوی خودشناسی، خداشناسی و هماهنگی درونی و اجتماعی انسان است و از این رو جایگاهی محوری دارد. ضرورت این پژوهش از آن‌جا ناشی می‌شود که با وجود تلاش‌های گسترده در رشته‌های مختلف برای مطالعه ماهیت انسان، ابعاد معرفتی و روحانی او به ندرت به‌صورت نظام‌مند تبیین شده است. هدف مطالعه حاضر، بررسی تطبیقی دیدگاه‌های عارفان مسلمان و تحلیل نظریه «تفسیر انسان به انسان» در اندیشه جوادی آملی است. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای آثار عرفانی و فلسفی انجام شد و یافته‌ها نشان داد که میان دیدگاه‌های عرفای مسلمان و جوادی آملی در موضوعاتی چون ضرورت خودشناسی، تزکیه نفس، خلیفه‌الله بودن انسان، پیوند عقل نظری و عملی و تجرد نفس اشتراکات عمیقی وجود دارد. در مقابل، در روش‌های شناخت انسان و تبیین مفاهیمی چون محکمات و متشابهات تفاوت‌هایی میان این دو رویکرد مشاهده می‌شود. نتیجه نهایی آن است که نظریه «تفسیر انسان به انسان» با تأکید بر ارجاع متشابهات به محکمات و تلفیق عقل، نقل و شهود، نه تنها چارچوبی معرفتی برای شناخت انسان ارائه می‌دهد، بلکه در عرصه عمل نیز راهکاری برای خودسازی، جامعه‌پروری، رهایی از مغالطات شناختی و ایجاد هماهنگی درونی و اجتماعی فراهم می‌سازد.

این پژوهش به هدف احصای الگوی فکری کسب و کار اخلاق‌مدارانه کسبه قدیمی انجام گردید.انتخاب مشارکت‌کنندگان به صورت غیر‌تصادفی و با روش گلوله برفی و از میان کسبه باسابقه و موفق در کسب و با شهرت پایبندی به اخلاق کسب و کار در صنف تعمیرات لوازم برقی فعال در سال 1403 در قزوین صورت ‌پذیرفت.چهار نفر از آگاه‌ترین افراد به مسائل استاندارد این حوزه از طریق مصاحبه‌های ساختار یافته دارای پاسخ‌های باز،در این پژوهش مشارکت داده شدند.این پژوهش در پارادایم ساخت-گرایی اجتماعی(تفسیری)دسته‌بندی شده و ن‍ظریه دانشی در نگاه نظری حاکم بر پژوهش؛ذهنی‌گرایی و موضع فلسفی زیربنای روش شناسی،تفسیرگرایی است.این پژوهش‌ از لحاظ کمیت‌پذیری؛کیفی بوده و از استراتژی داده بنیاد برای پیوند ‌زدن شیوه‌ها به نتایج تحقیق و روش ابداعی استراوس و کوربین استفاده شده است. داده‌های خام به کمک نرم‌افزار MaxQda تحلیل شدند.اعتبار پژوهش حاضر،از روش لینکولن و گوبا سنجش شد. مدل منتج از تحقیق نشان داد که داشتن ایمان،آموزش کافی،وجدان،عقل و منطق(شرایط علّی) باعث بروز رفتار منصفانه و صادقانه کسبه می‌گردند(مقوله محوری).راهبردهایی که توسط این کسبه برای رعایت اخلاق در کسب و کار استفاده می‌شوند در چهار بُعد پنداری،رفتاری،گفتاری و معنوی هستند.شرایط زمینه‌ای که تأثیر مثبت بر این راهبردها دارند به ترتیب عبارتند از؛ احترام (به خود و دیگران،به قانون،خصوصیات انسانی و خانواده)،تقدم اخلاق به سود،وظیفه‌شناسی،اعتقاد به حلال و حرام،خدمت به خلق،نوع دوستی و پرهیز از دردسرهستند.عوامل مداخله‌گری نیز وجود دارند که تأثیر منفی بر اخلاق در کسب و کار داشته و در سه سطح فردی،اجتماعی و حاکمیتی قرار می‌گیرند.نتایج رعایت اخلاق در کسب و کار؛ رضایت از زندگی(شخصی،شغلی و اجتماعی)،رضای الهی و گسترش اخلاق در جامعه هستند.مهم‌ترین مفاهیمی که از صحبت‌های مشارکت کنندگان در این پژوهش یافت شد عبارتند از: آموزش(شرط علّی)؛صداقت و انصاف(مقوله‌های محوری)،پیش بینی و برنامه‌ریزی(راهبرد)،مقدم دانستن رعایت اخلاق به کسب سود(شرط زمینه‌ای)،بی‌لیاقتی مسئولین (مداخله‌گر) و کسب شأن و جایگاه اجتماعی (پیامد). در انتهای پژوهش،پیشنهادهایی که برخاسته از نتایج و مدل خروجی،گفتار مشارکت کنندگان و ادبیات مطالعه شده در این پژوهش بود به مسئولان حکومتی،بخش آموزش و پژوهش،متولیان مذهبی،فعالان اقتصادی و عموم مردم ارائه شدند.

انگیزه یکی از مسائل مهم و پرکاربرد در زندگی انسان است که محرک او به سمت رسیدن به اهدافش می باشد درواقع انگیزه رفتاری است که جهت دارد وبه انسان نیرو وانرژی می دهد وبه معنی پیشرفت گام به گام در زندگی افراد است انسان ها معمولا انگیزه و علتی برای کارهایی که انجام می دهند دارند مانند دانش آموزی که درس می خواند که به جایگاه علمی خاصی برسد اما این انگیزه میتواند بیرونی یا درونی باشد که هر کدام تاثیر بسیار زیادی بر روی رفتار انسان دارد وانگیزه درواقع عاملی است که محرک انسان به سوی هدف است این انگیزش اخلاقی می تواند تحت تاثیر عواملی مانند محیط اجتماعی،دوستان و همسالان،هوای نفس ،ترس از خداوند و...باشد و بالاترین انگیزه ی اخلاقی انسان قرب الهی و کسب رضایت او است که باعث می شود او به موانع راه توجهی نداشته باشد ومقصود وسعادت ابدی خود برسد.علمای اخلاق به این موضوع توجه ویژه ای داشته اند و بخش زیادی از آثار خود را به پاسخ به این سوال اختصاص داده اند که علت رفتار انسان چیست ؟و چه چیزی مشوق و برانگیزاننده او برای انجام دادن کارهایش است؟که در این پژوهش روش تحقیق توصیفی- تحلیلی با استناد به منابع کتابخانه‌ای و برگرفته از کلام امیرالمؤمنین در نهج البلاغه است. ابتدا توضیح مختصری درباره این واژگان کلیدی مانند انگیزش واخلاق ذکر می گردد و سپس به بررسی عوامل وموانع انگیزش اخلاقی ازجمله خویشاوندان،ترس از خداوند،شناخت خدا،اهداف وغایات ودینداری وتقوی و... می پردازیم.

این پژوهش به بررسی تربیت دینی کودکان و نوجوانان بر اساس آموزه‌های نهج البلاغه پرداخته است. هدف اصلی این تحقیق شناسایی و تحلیل روش‌ها و رویکردهای تربیتی امام علی (ع) و بررسی تأثیرات آن بر هویت دینی و اخلاقی نسل جوان است. اهمیت این پژوهش در تأکید بر ضرورت بازگشت به منابع اصیل دینی برای پرورش نسل‌هایی با هویت دینی قوی و مقاومت در برابر چالش‌های فرهنگی معاصر است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از متن نهج البلاغه و منابع تفسیری مرتبط انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزه‌های امام علی (ع) دارای پتانسیل بالایی برای تربیت دینی و اخلاقی کودکان و نوجوانان است و می‌تواند به‌عنوان الگویی مؤثر در تربیت نسل‌های آینده به کار گرفته شود.

مسأله تجلّی و ظهور حق، یکی از مسائل مهم عرفان اسلامی است. همان‌گونه که در موضوع اسماء و صفات الهی آمده است، عُرفا جهان را مظهر تجلّی اسماء و صفات باری تعالی می‌دانند. عالم هستی مظهر صفات الهی، عظمت وحکمت حق تعالی است . در این بین انسان که دارای تمام ویژگی های این عوالم است، توان سیر در مسیر قرب به حق تعالی را دارا است. بر این اساس انسان با سیر عمیق در مسیر حق می‌تواند به قرب حق تعالی، که همان کسب توانایی ظهور اسمای الهی در خود است دست یابد، چرا که سعادت انسان در کسب برترین صفات ناشی از این اسمای الهی است و در نتیجه سعادت انسان نیز تجلی و ظهور این اسماء در انسان است. این پژوهش با در نظر گرفتن این مساله به دنبال کشف ارتباط فی‌مابین این مسیر سعادت و سازه‌های هوش معنوی در بین انسان‌ها در طول زندگی آن‌ها بود. هوش معنوی مجموعه استعدادهای ذهنی شامل ،آگاهی تکامل و کاربرد انطباقی جنبه های غیر مادی و برتر هستی انسان است که به نتایجی نظیر تفکر عمیق و افزایش معنا، شناخت برتر از خود و تسلط بر حالات معنوی ختم می شود. در این پژوهش در بخش هوش معنوی با بررسی کلیه مدل‌های مطرح در حوزه روانشناسی، مولفه‌های هوش معنوی را در قالب 38 سازه و سپس با مراجعه به نظریات روان‌شناسی اسلامی هم با بررسی نظریه‌های مطرح در این حوزه مولفه‌های هوش معنوی در این نگرش را در قالب 12 سازه کلیدی دسته بندی شد. سپس با مراجعه به مفاهیم و مطالب موجود در حیطه اسماء الهی در قرآن و سنت و احادیث و متون عرفانی در نهایت 99 اسم شریفه از اسمای الهی جهت بررسی ارتباط این اسماء از حیث تجلی صفات با مولفه های هوش معنوی مورد بررسی قرار گرفت. لازم به ذکر است این بررسی با استفاده از روش تحلیل مضمون صورت گرفت و تمامی 99 اسم شریف با تمامی مولفه‌های 38 گانه و هم چنین 12 گانه، تطبیق و در نهایت در دو بخش روان‌شناسی و اسلام این تطابق مورد جمع بندی قرار گرفت.

هدف از انجام این پژوهش بررسی انواع جاهلیت از دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه بود. این پژوهش از نظر نوع توصیفی- تحلیل می باشد. و از نظر روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای بود. نتایج این پژوهش نشان داد جاهلیت دارای سطوح مختلف است که شامل «جاهلیت فکری»، « جاهلیت رفتاری فردی»، « جاهلیت رفتاری جمعی»، دوران جاهلیت می باشد که در تمام اعصار و جوامع به ویژه پیش از اسلام و پس از آن در دوران حکومت امام علی (ع) به چشم می خورند هم چنین امام علی (ع) در خطبه های خود در نهج البلاغه انواع جاهلیت را به هشت قسم تقسیم می کند که عبارتند از: 1-کبر و خود پسندی، 2- عصبیت و قبیله گرایی، 3 –جنگ طلبی، 4- فخرفروشی، 5- فرزندکشی، 6- فقر و تنگدستی، 7- فساد و گمراهی، 8- بت پرستی. آنچه که ار سخنان امام علی (ع) در نهج البلاغه حاصل می شود این است که مبارزه با جهالت امری مدام و همیشگی است و نمی توان آنرا محدود به زمان و مکان خاصی دانسته و از آن دست کشید. جهالت می تواند متناسب با شرایط گوناگون رنگ عوض کرده و تقویت و تضعیف گردد ولی هرگز نابود نمی شود.

امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری هر دو پایبند به مبانی اخلاق اسلامی بوده اند و مولفه های اخلاق اسلامی را در بیانات و سیره عملی (حکومت داری) خویش محقق ساخته اند. عملکرد سیاسی این دو بزرگوار در برخورد با دشمنان داخلی و خارجی و حلم و مدارای ایشان و همچنین تأکیدی که هر دو بر عمل به قانون داشته اند از شاخصه های اصلی اخلاق سیاسی ایشان بشمار می رود. اگر استثنائاتی هم در این حوزه دیده می شود برگرفته از اصل قرآنی «اشداء علی الکفار رحماء بینهم» می باشد و اخلاق سیاسی امام خمینی(ره) در دو بازه زمانی قبل و بعد از انقلاب تجلّی یافته است، تقابل و تلاش در راستای لغو کاپیتولاسیون را به عنوان اقدامات قبل انقلاب امام خمینی (ره) می توان نام برد، و بعد از انقلاب ناظر به عملکردهای امام خمینی(ره) در خصوص ساده زیستی،عدالت محوری،ظلم ستیزی نحوه تقابل ایشان با منافقین و مجاهدین خلق و دلایل سیاسی ایشان در پذیرفتن قطعنامه 598، دیگر ویژگی های اخلاقی ایشان به عنوان فضائل اخلاقی نام برد. ومبانی اخلاق سیاسی مقام معظم رهبری که در نحوه اعتقاد به وحدت کشورهای مسلمان، قدر دانی وحمایت از مسئولین؛ دفاع از مظلوم در مقابل ظالم،و اخلاق فردی ایشان تجلّی یافته است. نتیجه اینکه عدول از اصول اخلاق اسلامی در سیره هیچ یک از این دو بزرگوار دیده نمی شودو سیره ایشان در مواجهه با دوست و دشمن کاملاً منطبق با موازین اخلاقی و شرعی بوده است.

بررسی ویژگی های اخلاق مدیریتی امام خمینی(ره) و امام خامنه ایی(مدظله العالی) و معرفی آن ها به نسل های آینده وظیفه ای خطیر برای فرهیختگان و پژوهشگران کشور است؛ تا این شاخصه ها در حوزه های مدیریت و رهبری گسترش پیدا نماید. به خصوص اگر این شاخصه ها با دیدگاه امیر المؤمنین در نامه 53 نهج البلاغه که منشور حکومتی و پیمان نامه ای است که بی شک برگی زرین و درخشان در تاریخ فلسفه ها و اندیشه های سیاسی است، تطبیق داده شود. نوشتار حاضر به صورت تطبیقی بوده و در صدد بیان شاخصه های اخلاق مدیریتی امام-خمینی(ره) و امام خامنه ای(مدظله العالی) با توجه به سفارش های امام علی(علیه السلام) به مالک اشتر می باشد که به شیوه ی توصیفی ـ تحلیلی با استناد به منابع مرتبط از جمله صحیفه امام، بیانات رهبری شرح های نامه 53 نهج البلاغه نگاشته شده و نتایج حاصله نشان می دهد: تقوا، قانون مداری امانت داری، ساده زیستی، توجه به محرومین، تواضع و فروتنی و رعایت عدل و انصاف... از اصول رهبری است که امیر مؤمنان به مالک اشتر سفارش کرده و رهبران خدمتگزار در نظام جمهوری اسلامی امام خمینی(ره) و امام خامنه ای(مدضله العالی) به تبعیت از قرآن و نهج البلاغه نه تنها خود از این اصول پیروی کرده بلکه کار گزاران، زیر دستان و نیز افراد جامعه در بیانات و سخنرانی های خود به آنان توصیه می کردند.

مسئله آزادی در طول تاریخ همواره یکی از دغدغه های بسیار مهم و اساسی بشر در زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی بوده است. واژه آزادی در لغت به معنای حریّت و اختیار و همچنین به معنای قدرت عمل و ترک عمل و قدرت انتخاب می باشد.در زبان فارسی، واژه آزادی در مقابل محدودیت، قید و بند، اسارت و مجبور بودن به کاررفته است. همچنین آزادی هم ناظر به آزادی اراده یعنی آزادی تکوینی، هم ناظر به رهایی از اسارت هوای نفس و شهوت یعنی آزادی معنوی و هم ناظر به حق انتخاب و تصمیم گیری در امور مربوط به زندگی و آزادی فردی و اجتماعی استعمال شده است. معنای اصطلاحی واژه آزادی نیز مأخوذ از معنای لغوی آن است ولی به واسطه اختلاف در مبانی و حوزه های گوناگون آزادی، تعاریف متفاوتی از آن ارائه شده است، آزادی از یک نظر به فردی و اجتماعی و سیاسی تقسیم می گردد. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به دلیل خاستگاه الهی و ریشه های عمیق مکتب توحیدی آن، به مسئله آزادی در بخش های گوناگون فردی و اجتماعی و سیاسی توجه و عنایت ویژه ای شده و در اصول فراوانی با صراحت مورد توجه قرارگرفته است. از جمله می توان برای آزادی به مصادیقی از قبیل آزادی عقیده، آزادی اندیشه، آزادی انتخاب، آزادی قلم، آزادی بیان و پس از بیان، آزادی رسانه و مطبوعات و غیره اشاره کرد. اما متأسفانه علیرغم همه این ها به نظر می رسد با توجه به گذشت چهار دهه از برپایی نظام جمهوری اسلامی در ایران موانعی در مسیر تحقق کامل این قبیل آزادی ها در ظرف جامعه وجود دارد. پژوهش حاضر به دنبال این است که با روش توصیفی- تحلیلی با بررسی جایگاه آزادی های یادشده و نشان دادن آسیب های وارده به دلیل محدود کردن آزادی های مشروع و قانونی، افقی روشن از بحث آزادی های فردی و اجتماعی و مباحث پیرامون آن برای پیشرفت و رشد جامعه اسلامی ارائه دهد. پاسخ به این امر نیاز به مداقّه در رفتار دولت ها و مجریان حاکمیت به ویژه بخش های فرهنگی و سیاست گذار و بخش های امنیتی است. به نظر می رسد عدم فهم صحیح از قانون و مبانی شرعی و عقلی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران توسط مجریان یکی از دلایل عدم تحقق آزادی های اجتماعی است. در توضیح این مطلب باید گفت: عدم درک صحیح از شرایط جامعه، عدم وجود مهندسی فرهنگی، عدم وجود طرح و ایده و دستورالعمل و یا راه حل و درمان معضل های اجتماعی مرتبط با آزادی های اجتماعی یکی از علل توص

امروزه مساله رفاه از سویی کارآمدی دولتها را نشان می دهد و از سوی دیگر اگر به سمت تجمل گرایی و رفاه طلبی حرکت کند قطعا زمینه فروپاشی و ایجاد تضاد و تغییر ارزشها در جوامع را فراهم خواهد کرد . به جرات می توان گفت انقلاب اسلامی ایران که در سال 57 با هدف تعالی انسانها و بهره مندی از حاکمیت الله به پیروزی رسید ، در عصر حاضر از سوی اندیشمندان بعنوان روشی جدید برای حکومت شناخته می شود و قطعا نحوه تعامل این گفتمان با مسائل مهمی چون رفاه بسیار حائز اهمیت می باشد . در پژوهش حاضر سعی شده با بهره گیری از اندیشه های دانشمندان و اندیشمندان در خصوص نسبت رفاه و گفتمان انقلاب اسلامی تحلیل و بررسی انجام شود . فرضیه اصلی این پژوهش این است که انقلاب اسلامی خود را موظف به تامین رفاه برای مردم می داند و از طرفی بین گفتمان انقلاب اسلامی و رفاه طلبی تعارض وجود دارد.

چکـیـــده سلف در لغت به معنای «پیشینیان» و در اصطلاح، یعنی جریان هایی که در تمسک به دین اسلام خود را پیرو سلف صالح می-دانند و در اعمال، رفتار و اعتقادات خود مدعی تبعیت از پیامبراسلام(ص) صحابه و تابعین هستند. پیشینه تاریخی این جریان ها به افکاراحمدبن حنبل، ابن تیمیه، محمدبن عبدالوهاب و در یک قرن اخیر به سیدقطب بازمی گردد. جریانات سلفی دارای گروه-های مختلفی هستند: 1ـ سلفی وهابی، پیروان محمد بن عبدالوهاب. اینها مدعی گسترش توحید و مبارزه با بدعت و شرک در میان جوامع اسلامی هستند. این ها با برداشت غلطی که از توحید دارند، اکثر اعمال مسلمان ها مانند: زیارت قبور، توسل، شفاعت، نذر به ارواح اولیاء را مصداق شرک تلقی می کنند. و کسی که این اعمال را انجام بدهد، مشرک و محدور الدم می دانند. 2ـ سلفی دیوبندیه. این گروه، در قرن دوازدهم هجری به دست شماری از علمای حنفی در شبه قاره هند بر مبنای تفکر شاه ولی الله دهلوی در روستای دیوبند بوجود آمدند. دیوبندی ها، از قرن دوازدهم به بعد در برخی مسائل تحت تاثیر افکار ابن تیمیه قرار گرفتند و در نتیجه عزاداری، بنای بر قبور را بدعت و استغاثه و نذر به ارواح اولیاء را شرک قلمداد می کنند و به تکفیر و قتل سایر مسلمانها می پردازند. 3ـ سلفی اخوانی، گسترده ترین تشکیلات سیاسی، مذهبی اهل سنت، که با هدف احیای دوران سلف صالح و ایجاد خلافت اسلامی در سال 1928م توسط حسن البنا در مصر تاسیس شد. 4ـ سلفی جهادی، یعنی جریانی که با تاسی به افکار سید قطب، تنها راه رسیدن به خلافت و بازگشت به دوران خلافت خلفاء راشدین را «جهاد» می دانند. در موضوع «حاکمیت» مهمترین مسئله، موضوع مشروعیت و حقانیت است. بدین معنی که فرد یا گروهی با چه مبنایی حق حکومت، فرمانروایی و صدور دستورات الزام آور دارند؟ و مردم با چه معیاری وظیفه اطاعت و پیروی از این فرامین را دارند؟. سلفی های جهادی، الگوی حکومتی خود را از خلفای راشدین، اموی و عباسی اقتباس نموده و بهترین مدل حکومتی را، نظام خلافت معرفی کرده اند.آنها از یک سو، مشروعیت قدرت خلیفه را از طریق شورا و انتخاب اهل حل و عقد دانسته اند. شورایی که هرگز به عموم مردم تعمیم داده نمی شود و صرفاً از میان مجاهدین همسو، به عنوان شورای فقهی خواهند بود. و از سوی دیگر«قهر و غلبه» را نیز یکی دیگر از راه های مشروعیت نظام خلافت می دانند. نظام خلافتی که از قدرت مط

مبانی مشروعیت حکومت یا حق حاکمیت ازجمله مفاهیم کلیدی در مباحث دینی و سیاسی است.این مسئله به مبانی یک نظام سیاسی برمی گردد و این از دیرباز موردتوجه متفکران جهان بوده است. در مبانی مشروعیت حاکمیت دو سئوال اساسی مطرح است، مبنی بر این که اولاً بر اساس چه مبنا و معیاری فرد یا گروهی حق حاکمیت و صدور دستورات الزام آور دارند؟ ثانیا بر اساس چه معیاری مردم موظف به اطاعت از حاکمیت می شوند؟ در اندیشه سیاسی اسلام مشروعیت حاکمیت از جانب خداوند است،زیرا همه جهان ملک خداست و تنها خداست که از حاکمیت مطلق برخوردار می باشد،درنتیجه تنها کسانی حق حاکمیت دارند که از طرف خداوند منصوب شده باشند. همه مسلمین بر این اتفاق نظر دارند که مشروعیت حکومت پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم)از جانب خداوند است،اما پس از پیامبر مبانی مشروعیت،نزد شیعه و اهل سنت تغییر یافت،لذا هدف از این پژوهش بررسی تطبیقی مبانی مشروعیت حاکمیت از منظر امامیه،معتزله واشاعره با تکیه بر بیان مشترکات فکری آن ها،به جهت دست یابی به شناخت درست از اندیشه کلامی،سیاسی هر سه مذهب کلامی است.که با تشریح آن،نظریه نظام مند اسلام در خصوص حقیقت مشروعیت یا عدم مشروعیت حکومت ها و زمام داران روشن خواهد شد. پژوهش حاضر مشتمل بر چهارفصل است در فصل اوّل:(طرح پژوهش )،ضمن بیان مسئله،اهمیّت و پیشینه موضوع ،که به روزهای اولیه بعد از رحلت پیامبر رحمت (صلی الله علیه و آله وسلم)برمی گردد،توضیح داده شده و در فصل دوّم: (کلیات،تعاریف،مفاهیم)،در تبیین مبانی مشروعیت و تعاریف مفهوم مشروعیت تحت عناوین: قانونیت،شرعیت،مقبولیت،حقانیت و توجیه عقلانی سلطه بیان شده است. در فصل سوم:(ضرورت و بایستگی های امامت و خلافت)، تبیین شده است. امامت یکی از اصول بنیادین اسلامی است که اصول دیگر در پرتو آن،تفسیر و تبیین می شود،مذاهب اسلامی هر یک به نحوی آن را با عقاید خود پیوند داده اند.اما در شیعه،برجستگی های خاص دارد که این مذهب را به امامیه،مشهور ساخته و مفهوم خلافت مبین اعطاء حق حاکمیت به انبیاء(علیهم السلام) است و در اصطلاح سیاسی مسلمین مقصود جانشینی نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه واله وسلم)است ،در این فصل ضمن بیان تعاریف امامت،جایگاه والای امامت در تفکر اسلامی بیان شده،اکثر مذاهب و متکلمان اسلامی،امامت را واجب می دانند و در نحوه وجوب آن(کلامی،فقهی،عقلی،نقلی) اختلاف نظر دا

در حقیقت امر به معروف و نهی از منکر دارای مراتبی است که طیفی از تذکر لسانی تا برخورد فیزیکی و مراتب بالاتر را در بر می گیرد. این اصل در واقع شیوه رفتار و سلوک اجتماعی و سیاسی انسان مسلمان را مشخص می سازد و بر نفی بی طرفی او در مناسبات اجتماعی و سیاسی تأکید می ورزد. در قرآن کریم هفت آیه به صورت مستقیم به این فریضه اختصاص یافته است. آیات کریمه 104 و 120 و 216 سوره مبارکه آل عمران، 157 اعراف، 71 توبه، 41 حج، 17 لقمان، آیات هفت گانه ای هستند که دستور به اجرای این فریضه مهم داده اند. در سنت نبوی و ائمه اطهار (ع) و در کتب حدیثی و فقهی نیز روایات پرشماری در این باره وجود دارد. حتی در بین معتزله که بسیاری از پژوهشگران آن را بنیان گذار کلام اسلامی خوانده اند، امر به معروف و نهی از منکر را اصلی کلامی انگاشته و آن را در زمره اصول پنجگانه خود نهاده اند. از آنجا که امر به معروف و نهی از منکر از آموزه هایی است که اصل آن مورد اتفاق نظر کلیه فرق اسلامی ـ به جز برخی کسان ـ بوده و اجرای آن تأثیرات ژرف اجتماعی و سیاسی به جای می گذارد، ضرورت بررسی تطبیقی مراتب آن در میان فرقه-های اصلی اسلامی می تواند ما را نسبت به جایگاه واهمیت این فریضه مهم بیشتر آشنا نموده وشناختی از نقاط و نکات اشتراک و افتراق در ساحت اندیشه علمای فرق اسلامی نسبت به این مسأله درعرصه عمل نمایان کرده و پژوهشگر را در فهم دقیق تر آرای آنان یاری دهد. منتهی شدن نهی از منکر به براندازی و تغییر نظام سیاسی، می تواند به عنوان یکی از مراتب نهی ازمنکر مطرح شود. تحقیق پیرامون این موضوع که: می توان با تمسک به این واجب قرآنی، و با استفاده از مراتب بالای نهی ازمنکر، علیه حاکم مستقر اعلام قیام نمود و نظام سیاسی را به چالش کشیده ، حکومت راساقط و ساختارسیاسی موجود را متحول نمود؛ می تواند به شناخت بیشتر ما نسبت به نگاه قرآن به موضوعات سیاسی – اجتماعی بیافزاید. این پژوهش به بررسی نگاه تفسیری عالمان شیعه واهل سنت از رهگذر مطالعه تطبیقی میان برخی از تفاسیر برگزیده فریقین پیرامون آیات مذکور پرداخته وبه دنبال ارائه وجوه تشابه و تمایز میان دیدگاه تفسیری فریقین، درباره موضوع مذکور است. در انتخاب تفاسیر تلاش می شود نوع گرایش و مسلک فکری مفسرین ، مورد توجه قرار گیرد؛ و با توجه به نگاه مفسرین فریقین که نشأت گرفته از بنیان های اعتقادی هرکدام از آ

هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر آموزش آموزه های قرآن بر کنترل خشم دانش آموزان دوره متوسطه در همدان بود.جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره متوسطه در شهر همدان بودند که در سال تحصیلی 94- 93 مشغول به تحصیل بودند، برای انجام پژوهش از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای استفاده شد. مراحل نمونه گیری خوشه ایی چند مرحله ای در این تحقیق : مرحله 1 : از بین دو ناحیه همدان یک ناحیه به صورت تصادفی انتخاب شد. مرحله 2 : از بین مدارس آن ناحیه یک مدرسه به صورت تصادفی انتخاب شد. مرحله 3 : از بین دانش آموزان آن مدرسه دانش آموزانی که خشم بالاتری داشتند (بالاتر از یک انحراف معیار) انتخاب شدند بدین صورت که پرسشنامه کنترل خشم درآن مدرسه اجرا شد و سپس به طور تصادفی درگروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. و تعداد20 نفر از دانش آموزان دختر و 20 نفر دیگر، از همان دانش آموزان به طور تصادفی انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش و کنترل به طور تصادفی قرار گرفتند. نمونه های این پژوهش عبارت بودند از گروه آزمایش متشکل از 20 نفر از دانش آموز دختر دوره متوسطه در دبیرستان نمونه دولتی حجه فروش در شهر همدان که آموزش گروهی آموزه های قرآن برای کنترل خشم را دریافت کردند و گروه کنترل، متشکل از همین تعداد دانش آموز دختر،که این آموزش را دریافت نکردند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه 25 سؤالی سنجش میزان کنترل خشم ضیاء الدین رضاخانی بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون بر دو گروه آزمایش و کنترل اجرا گردید. در این پژوهش، پیش بینی شده بود که از تحلیل کوواریانس چند متغیره و یک متغیره استفاده شود امّا به دلیل عدم رعایت مفروضه همگنی شیب های رگرسیون نمی توان از تحلیل کوواریانس جهت بررسی فرضیه های پژوهش استفاده کرد. اما به دلیل برقرار بودن سایر پیش فرض های آمار پارامتریک یعنی: فرض مستقل بودن، نرمال بودن، همگنی واریانس -ها و خطی و فاصله ای بودن جهت بررسی فرضیه های پژوهش از آزمون تحلیل واریانس (تفاضل آنوا) استفاده می- گردد. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری حاکی از آن بود که آموزش آموزه های قرآن با شاخص لامبدای ویلکز در سطح( 05/0P <) از لحاظ آماری معنی دار می باشد. بنابراین آموزش آموزه های قرآن بر کنترل خشم در دانش آموزان دختر تاثیر معناداری دارد. و فرضیه اصلی پژوهش مورد تایید واقع شده است. همچنین این آموزش،ک

پژوهش حاضر با هدف تطبیق مفهوم امنیت ملی در گفتمان های سیاسی پس از دفاع مقدس صورت گرفته است. جهت حصول به هدف، پژوهشگر با بهره گیری از روش پژوهش نقلی تاریخی و با استفاده از اسناد نوشتاری ،کتابخانه ای، نرم افزارهای علمی به پردازش داده ها و گزارها با شیوه توصیفی، تطبیقی پرداخته است. یافته ی پژوهش حاکی از آن است که در بعد امنیت ملی ، هدف تامه گفتمان سازندگی برای رسیدن به توسعه اقتصادی کشور است. تصور گفتمان سازندگی آن است که امنیت ملی صرفا از طریق ایده های ایدئولوژیک و با لبزارهای نظامی تامین نخواهد شد. از این رو مهمترین دغدغه های گفتمان سازندگی برای حصول به امنیت ملی تثبیت ثبات اقتصادی تداوم است. در گفتمان اصلاح طلب رویکرد به امنیت ملی یک رویکرد نرم افزارانه است و علی رغم تاکید بر جنبه های سخت افزاری امنیت محوریترین هدف این گفتمان برای رسیدن به امنیت ملی توسعه سیاسی کشور است . در گفتمان اصولگرا عدالت در صدر قرار دارد و کاملا مشهود است که برای رسیدن امنیت ملی عدالت محور قرار می گیرد. بدین سان برای رسیدن به امنیت ملی در گفتمان سازندگی در بعد اقتصادی و در گفتمان اصلاح طلب در بعد سیاسی و در گفتمان اصولگرا در بعد عدالت برنامه ریزی های راهبردی صورت گرفته است.

تمامی نظام های سیاسی در دنیا در طول تاریخ با چالشهای فراوانی مواجه بوده و برای برون رفت و مواجهه با آن چالشها ار روش ها و شیوه های گوناگونی استفاده نموده اند. مسلما نوع و چگونگی مواجهه با این چالش ها با توجه به اصول و مبانی پإیرفته شده در هر نظام متفاوت می باشد. نظام سیاسی اسلامنیز طبیعتا از زمان شکل گیری آن در دوره حیات نبی مکرم اسلام با چالش های اساسی و جدی مواجه گردید. امام علی (ع) نیز در دوران کوتاه حکومت خویش با چالش های گوناگونی مواجه بود. این چالش ها منجر به شکل گیری سه جریان ناکثین ، قاسطین و مارقین گردید. در این پایان نامه که به روش توصیفی - تحلیلی به به رشته تحریر درآمده ، چگونگی مواجهه با چالش های فراروی نظام سیاسی اسلام با تأکید بر آموزه های نهج البلاغه مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. شیوه مواجهه امام علی(ع) با این سه جریان با توجه به تفاوت ماهوی آن ها متفاوت است.

فایل عکس چکیده بارگذاری شده است.